Маск кўзи ожиз инсонларга кўриш имконини берувчи қурилма яратди

Neuralink компанияси бутунлай кўрмайдиган ёки туғма равишда кўриш қобилиятига эга бўлмаган инсонларга кўриш имконини беришга мўлжалланган Blindsight қурилмасини ишлаб чиқди. Қурилма техник жиҳатдан тайёр, энди уни инсонларда синаш учун тегишли идоралардан рухсат олиш керак. Бу ҳақда компания асосчиси Илон Маск кеча, 30 октябрь куни X ижтимоий тармоғидаги саҳифасида маълум қилди.

“Бизнинг иккинчи маҳсулотимиз Blindsight деб аталади. Номидан кўриниб турибдики, у ҳатто бутунлай кўрмайдиган ёки умри давомида ҳеч қачон кўрмаган инсонларга ҳам кўриш имконини беради. Техник жиҳатдан қурилма тайёр. Энди фақат тегишли идораларнинг рухсатини олиш қолди”, деб ёзган Маск.

Blindsight қурилмаси Neuralink’нинг аввалги имплантидан фарқли ишлайди. У мия фаолиятини қайд этиб, маълумотни ташқи қурилмага узатиш билан чекланмайди, аксинча, мияга маълумот юборади. Бунинг учун махсус камера орқали олинган тасвирлар кўриш учун масъул бўлган мия қисми – кўриш пўстлоғига узатилади. Шу тариқа қурилма шикастланган кўзлар ёки кўрув нервларини четлаб ўтиб, мияга визуал маълумот етказишга уринади.

АҚШнинг Озуқа маҳсулотлари ва дори воситалари сифати назорати бошқармаси (FDA) 2024 йил сентябрь ойида Blindsight қурилмасига “Breakthrough Device” — истиқболли тиббий қурилма мақомини берган. Бу мақом қурилмани текшириш ва рухсат бериш жараёнини тезлаштиришга хизмат қилади. Бироқ у қурилманинг хавфсизлиги ва самарадорлиги тасдиқланганини ёки уни сотишга рухсат берилганини англатмайди.

Ҳозирча Blindsight бирор инсонга ўрнатилмаган ва унинг одамлардаги синовлари натижалари эълон қилинмаган. Компания ҳайвонларда узоқ муддатли синовлар ўтказган. 2025 йил ўрталарида маймунлардан бири ушбу имплант билан уч йилдан бери яшаётгани маълум қилинган.

Маск, шунингдек, 2024 йилда тақдим этилган Telepathy қурилмасини ҳам эслатган. Ушбу технология фалажлик сабабли ҳаракатлана олмайдиган инсонларга мия сигналлари орқали компьютерни бошқариш имконини беради. Маск келажакда бундай интерфейслар орқали маълумот узатиш тезлиги инсоннинг гапириш ёки клавиатурада ёзиш тезлигидан анча юқори бўлиши мумкинлигини таъкидлаган.

Унинг айтишича, компания келажакда миядан ҳаракат ва сезги сигналларини қўл-оёқларга узатиш технологиясини ҳам яратишни режалаштирмоқда. Бу орқали ҳаракатланиш қобилиятини йўқотган беморлар қўлларидан фойдаланиши ёки қайта юриши мумкин бўлади.

Маск нашр остидаги изоҳларда эпилепсия билан оғриган қизнинг отасига ҳам жавоб берган. Эркак Neuralink қурилмалари қизининг касаллигига ёрдам бера оладими, деб сўраган. Маскнинг айтишича, компаниянинг ҳозирда фойдаланилаётган қурилмалари айрим турдаги касалликларни енгишга ёрдам бера олади. Бироқ у бу қурилмалар ҳозирча бироз қўпол эканини ҳам билдирган.