Ўзбекистонда 26 та археологик ёдгорликка зарар етказилгани аниқланди

Ўзбекистонда тарихий ёдгорликларнинг сақланиши юзасидан ўтказилган текширувлар ташвишли манзарани очиб берди. «Дарё» нашрининг хабар беришича, 26 та археологик ёдгорликка зарар етказилган. Яна 48 та ёдгорликнинг муҳофаза ҳудудида турли иншоотлар қурилгани аниқланган.

Қонунбузарликлар сабаб 8 та жиноят иши қўзғатилди. Бу ҳақда маълум қилинган маълумотлар қисқа бўлса-да, кўрсаткичлар муаммонинг кичик эмаслигини англатади.

Муҳофаза ҳудуди нима учун керак

Ҳар бир ёдгорлик атрофида махсус муҳофаза ҳудуди белгиланади. Бу ҳудудда қурилиш, ер қазиш ва бошқа ишлар чекланади. Мақсад оддий: ёдгорликни ташқи таъсирдан сақлаш ва унинг атрофидаги тарихий қатламни бузмаслик.

Археологик ёдгорликлар бошқа меъморий обидалардан бир жиҳати билан ажралиб туради. Уларнинг катта қисми ер остида ёки ер юзасида кам кўриниш билан сақланади. Шунинг учун бундай жойда бир марта қилинган қурилиш ишининг ўзи ҳам қимматли қатламларни бутунлай йўқ қилиб юбориши мумкин.

Зарарни тиклаб бўлмайди

Бузилган археологик қатламни аслига қайтариб бўлмайди. Ёдгорликдан топилиши мумкин бўлган буюмлар ва излар йўқолса, улар билан бирга ўтмиш ҳақидаги маълумотлар ҳам кетади. Олимлар учун бу тарихни тўлиқ ўрганиш имкониятининг қисқариши демак.

Шу боис муҳофаза ҳудудида қурилиш олиб бориш ҳолатлари жиддий қонунбузарлик саналади. Қўзғатилган 8 та жиноят иши шундай ҳаракатларга нисбатан қонуний баҳо берилишини кўрсатади.

Ҳозирча қайси ҳудудларда қанча иншоот қурилгани ва айбдорлар кимлиги ҳақида батафсил маълумот эълон қилинмаган. Жиноят ишлари бўйича тергов якунлангач, масъуллар жавобгарликка тортилиши кутилмоқда. Текширувлар натижаси эса ёдгорликларни назоратда сақлаш тизимини кучайтириш зарурлигини яна бир бор эслатади.