Мьянма БМТ суди олдида тарихий геноцид ҳукмини кутмоқда

Мьянма БМТ суди олдида тарихий геноцид ҳукмини кутмоқда

Би-би-си хабарига кўра, Мьянма БМТнинг Халқаро суди олдида оғир ҳукм арафасида турибди. Суд рохинжа мусулмонларини оммавий қириб ташлаш бўйича давлатнинг геноцидда айбли ёки айбсиз эканини эълон қилади. Қарор Гаагада чиқарилади.

Хабарда алоҳида таъкидланишича, ҳозирги кунгача ҳеч бир давлат халқаро суд томонидан геноцид содир этишда айбли деб топилмаган. Шу сабабли келаётган ҳукм ҳуқуқшунослар ва инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари учун ҳам тарихий аҳамиятга эга.

Иш қандай бошланган

Даъвони 2019 йилда Гамбия давлати Халқаро судга киритган. Гамбия Мьянма рохинжаларга қарши геноцид қилганини илгари сурган. Бу иш Мьянманинг ичидаги ишларга оид ҳисобланмайди. Геноцидни олдини олиш ва жазолаш тўғрисидаги халқаро конвенцияга қўшилган ҳар бир давлат бошқа давлатни суд олдида жавобгарликка чақиришга ҳақли.

Иш 2017 йилдаги воқеалар билан боғлиқ. Ўшанда Мьянма ҳарбийлари Ракхайн штатида катта операция ўтказган. Юз минглаб рохинжа уйини ташлаб, қўшни Бангладешга қочишга мажбур бўлган. Улар бугун ҳам у ердаги қочоқлар лагерларида яшаяпти.

Мьянма расмийлари геноцид айбловини doimo рад этиб келган. Уларнинг айтишича, операция қуролли жангариларга қарши қаратилган эди.

Ҳукм нимани англатиши мумкин

Агар суд Мьянмани айбдор деб топса, халқаро ҳуқуқда мисли кўрилмаган прецедент пайдо бўлади. Бошқа мамлакатлардаги шунга ўхшаш ишларга ҳам бу қарор таъсир қилиши мумкин.

Халқаро суднинг қарорлари якуний бўлади ва устидан шикоят қилинмайди. Лекин уни мажбурий ижро эттирадиган алоҳида механизм йўқ. Шу боис ҳукмдан кейин дунё ҳамжамияти, жумладан БМТ Хавфсизлик Кенгаши қандай позиция тутиши муҳим бўлиб қолади.

Теглар:
×