Myanma BMT sudi oldida tarixiy genotsid hukmini kutmoqda

Myanma BMT sudi oldida tarixiy genotsid hukmini kutmoqda

Bi-bi-si xabariga köra, Myanma BMTning Xalqaro sudi oldida oğir hukm arafasida turibdi. Sud roxinja musulmonlarini ommaviy qirib taşlaş böyiça davlatning genotsidda aybli yoki aybsiz ekanini eʼlon qiladi. Qaror Gaagada çiqariladi.

Xabarda alohida taʼkidlanişiça, hozirgi kungaça heç bir davlat xalqaro sud tomonidan genotsid sodir etişda aybli deb topilmagan. Şu sababli kelayotgan hukm huquqşunoslar va inson huquqlari himoyaçilari uçun ham tarixiy ahamiyatga ega.

Iş qanday boşlangan

Daʼvoni 2019 yilda Gambiya davlati Xalqaro sudga kiritgan. Gambiya Myanma roxinjalarga qarşi genotsid qilganini ilgari surgan. Bu iş Myanmaning içidagi işlarga oid hisoblanmaydi. Genotsidni oldini oliş va jazolaş töğrisidagi xalqaro konventsiyaga qöşilgan har bir davlat boşqa davlatni sud oldida javobgarlikka çaqirişga haqli.

Iş 2017 yildagi voqealar bilan boğliq. Öşanda Myanma harbiylari Rakxayn ştatida katta operatsiya ötkazgan. Yuz minglab roxinja uyini taşlab, qöşni Bangladeşga qoçişga majbur bölgan. Ular bugun ham u yerdagi qoçoqlar lagerlarida yaşayapti.

Myanma rasmiylari genotsid ayblovini doimo rad etib kelgan. Ularning aytişiça, operatsiya qurolli jangarilarga qarşi qaratilgan edi.

Hukm nimani anglatişi mumkin

Agar sud Myanmani aybdor deb topsa, xalqaro huquqda misli körilmagan pretsedent paydo böladi. Boşqa mamlakatlardagi şunga öxşaş işlarga ham bu qaror taʼsir qilişi mumkin.

Xalqaro sudning qarorlari yakuniy böladi va ustidan şikoyat qilinmaydi. Lekin uni majburiy ijro ettiradigan alohida mexanizm yöq. Şu bois hukmdan keyin dunyo hamjamiyati, jumladan BMT Xavfsizlik Kengaşi qanday pozitsiya tutişi muhim bölib qoladi.

Teglar:
×