
Mamlakatimizda sönggi yillarda sud huquq sohasida, aniq manzilli yondaşuvga asoslangan keng kölamli islohotlar amalga oşirildi.Sud hokimiyatining çinakam mustaqilligini,fuqarolar huquq va erkinliklarining işonçli himoya qilişni taʼminlaş hamda odilsudlovga erişiş darajasini oşirişda sud-huquqtizimini isloh qiliş sohasida davlat siyosatining asosiy ustuvor yönalişidan biriga aylandi.
Bugungi kunda sudlar tomonidan odil sudlovni amalga oşirişda inson, uning huquq va erkinliklari himoyasi taʼminlanmoqda. Bunda insonparvarlik tamoyillari öz aksini topgan milliy qonunçiligimiz mustahkam poydevor bölmoqda.
Jinoyat işlari böyiça Namangan şahar sudi tomonidan turli xil sabablar bilan töğri yöldan adaşgan, jinoiy qilmişlarga qöl urgan bölsa-da, xatosini tuşunib, qilmişidan çin köngildan puşaymon bölgan 8 nafar fuqarolarga yengillik berilgan bölsa, berilgan imkoniyatdan töğri foydalanmasdan jazo ötaş tartibini buzgan4 nafar şaxslarning jazosi oğirroğiga almaştirildi.
Jumladan, Ğ.Azizov(ismi özgartirilgan)2020 yilning 19 sentyabr kuni spirtli içimlik içgan holda Namangan şahar 3-kiçik tumanda joylaşgan tungi kulubdan çiqib, Q.Akilovani yölovçi sifatida çiqqan avtomoşinaga çiqib olib uni qarşilik qilişiga qaramasdan urib-döpposlab, 680.000 sömlik telfonini sindirib taşlab, 3.800.000 sömlik tilla taqinçoqlarini va 60.000 sömlik telfonini bosqinçilik yöli bilan qölga kiritadi, natijada Jinoyat kodeksining 164-moddasi 1-qismida nazarda tutilgan jinoyatni sodir etgan.
Jinoyat işlari böyiça Namangan şahar sudining 2020 yil 17 fevraldagi hukmiga köra Ğ.Azizov Özbekiston Respublikasi jinoyat kodeksining 164-moddasi 1-qimi bilan aybdor deb topilib, 2 yil muddatga ozodlikdan maxrum etiş jazosi tayinlangan.
U jazoni naʼmunali ötab, tartib-qoidalarni buzmaganligi sababli jinoyat işlari böyiça Zarbdor tuman sudining 2020 yilning 29 oktyabrdagi ajrimiga köra uning ötalmay qolgan 1 yilu 3 oy jazosi Jinoyat kodeksining74-moddasiga asosan xuddi şu muddatga har oylik iş haqining 20 foizini davlat foydasiga uşlab qolgan holda axloq tuzatiş işlari jazosiga almaştirilgan.
Namangan şahar Probatsiya guruhi tomonidan Ğ.Azizov 2020 yil 25 oktyabrda röyhatga olingan va “Nodir” köp tarmoqli xususiy firmasida işlab, belgilangan vaqtda probatsiya guruxi ruyxatidan ötib, jazoni ötab, qilmişidan çin köngildan puşaymon bölib, tuzaliş yöliga qatiy ötganligi sababli Namangan şahar probatsiya guruxining taqdimnomasiga köra jinoyat işlari böyiça Namangan şahar sudi tomonidan Jinoyat kodeksining 73-moddasiga asosan muddatidan avval jazodan ozod qilingan.
Şuni alohida taʼkidlaş lozimki, xalqimizda “Şoli kurmaksiz bölmaydi” degan naql bor. Şunga köra probatsiya guruhida jazo ötayotganlar orasida muntazam jazo ötaş tartibini buzib, inspektorlarning ogohlantirişlariga qaramay belgilangan muddatda ruyxatdan ötamasdan, berilgan imkoniyatdan töğri foydalanmasdan kelayotganlar ham yöq emas.
A.Axmedovavval ham bir neça marta jinoyat sodir etib öziga töğri xulosa çiqarmaydi. U 2016 yil 12 aprelda I.Xusainovaga 10.000 söm evaziga giyoxvandlik moddasini sotgan. Şuningdek, u jinoiy harakatini davom ettirib 2016 yil 11 mamy kuni fuqaro I.Gayipovga 15.000 söm evaziga giyoxvandlik moddasini sotgan. Şundan söng olib borilgantadbir natijasida u qölga olinadi.Uning xonadoni xolislar iştirokida közdan keçirilganda uyidan “marixuana” giyoxvandlik moddasi çiqadi.
A.Axmedov özining bu xatti-harakatlari bilan Özbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 270-moddasi 2-qismi “a” bandi, 273-moddasi 3-qismi “a” bandi, 276-moddasi 2-qismi “b” bandlarida nazarda tutilgan jinoyatni sodir etganlikda aybdor deb topilib, jinoyat işlari böyiça Namangan şahar sudining 2016 yildagi hukmi bilan 7 yilu 3 oy muddatga ozodlikdan maxrum qiliş jazo tayinlangan.
U jazoni naʼmunali ötagani sababli jinoyat işlari böyiça Ohangaron tuman sudining 2020 yil 24 fevraldagi ajrimiga asosan Jinoyat kodeksining 74-moddasiga köra ötalmay qolgan 3 yil 6 oy ozodlikdan maxrum qiliş jazosi şu muddatga har oylik iş haqining 15 foizini davlat daromadiga uşlab qolgan holda axloq tuzatiş işlari jazosiga almaştirilgan.
Ammo, A.Axmedov unga berilgan imkoniyatdan töğri foydalanmaydi va axloq tuzatiş işlari jazosini muntazam buzgaligi sababli 2021 yil 22 yanvarda uning ötalmay qolgan 3 yil 5 oy axloq ituzatiş işlari jazosi, şu muddatga ozodlikdan maxrum qiliş jazosiga almaştirilgan. Buni qaranki u jazoni ijro etiş muassasasida doim jazoni intizomli ötaydi şuning uçun ham bu safar unga imkoniyat berilib, jinoyat işlari böyiça Navoiy şahar sudining 2021 yil 1 apreldagi ajrimi bilan yana uning ötalmay qolgan 3 yil 2 oy jazosi şu muddatga axloq tuzatiş işlari jazosiga almaştirilgan.
A.Axmedov 2021 yil 19 aprelda Namangan şahar probatsiya guruxi tomonidan röyxatga olinib, unga jazoni ötaş tartibi tuşuntirilgan.U 2021 yil “Gulmir” MÇJga işçi bölib kirib jamiyat bilan şartnoma tuzib, jzoni ötaşni boşlagan.
Ammo u MÇJda ham köp işlamaydi va işga kelmaganligi sababli uni 2021yil 1 iyundan işdan böşatib yuboriladi.
Probatsiya guruxi inspektorining tuşuntirişlariga va talablariga qaramay A.Axmedov jazoni ötaşdan böyin tovlab kelgan.
Şundan söng, A.Axmedovga nisbatan Namangan şahar probayiya guruxi tomonidan sudga taqdimnoma kiritilib, uning ötalmay qolgan 3 yil 1 oy jazosini oğirroq jazoga almaştiriş söralgan.
Jinoyat işlari böyiça Namangan şahar sudi tomonidan unga nisbatan qiritilgan taqdimnoma körib çiqilib, uning jazosi 3 yil 1 oy ozodlikdan maxrum qiliş jazosiga almaştirildi.
Uşbu işlarni sudda körib çiqiş jarayonida jazodan muddatidan avval şartli ozod qilinganlar bilan suhbat ötkazildi. Ularga haqiqatdan tuzaliş yöliga ötganlariga işonç hosil qilingani, yaratilgan imkoniyatlardan töğri foydalanib, mamlakatimiz ravnaqiga xissa qöşib mehnatga halol munosabatda bölişlarini, agarda şartli ravişda jazodan ozod qilingan şaxs jazodan ozod qilingan muddatda qayta jinoyat sodir qilsa, uşbu jazo muddati Jinoyat kodeksining 60-moddasiga muvofiq qöşib berilişi tuşuntirib ötildi.
Xulosa qilib aytganda, uşbu şaxslarning jazodan şartli ozod qilinişi kelajakda davlatimiz, qonunlarimizga bölgan işonçini oşiriş, ularning qonunlarimizga rioya qilişida muhim ahamiyat kasb etadi.









