40 nafarga yaqin fuqarolar insonparvarlik tamoyili asosida muddatidan oldin jazodan ozod qilindi

40 nafarga yaqin fuqarolar insonparvarlik tamoyili asosida muddatidan oldin jazodan ozod qilindi

Mamlakatimizda olib borilayotgan sud-huquq islohotlarining asosiga qonun ustuvorligi, fuqarolarning qonun oldida tengligi, insonparvarlik, adolatlilik va aybsizlik prezumptsiyasi kabi konstitutsiyaviy printsiplar poydevor qilib qöyilgan.

Sönggi yillarda sud-huquq tizimini yanada takomillaştiriş, odil sudlovni samarali taʼminlaş, sudlar mustaqilligini amalda taʼminlaş böyiça bir neçta farmon va qarorlar qabul qilindi, bundan taşqari sud-huquq tizimini bosqiçma-bosqiç isloh qiliş, 2017-2021 yillarda möljallangan Harakatlar strategiyasida ham belgilab qöyildi.

Taʼkidlaş joizki, unda sud hokimiyatining fuqarolarning qonuniy huquqlari va manfaatlarini taʼminlaşda muhim örin egallaşi  xalqaro hujjatlarda belgilab ötilganligini, uşbu hujjatlarda har bir fuqaro özining asosiy huquqlari buzilsa, sudga murojaat qilişi, sudlar esa mustaqil va beğaraz bölişi belgilab qöyilgan. Mamlakatimizda bugungi kunda keçayotgan sud-huquq islohotlari natijasida qonunçiligimiz normalari xalqaro standartlarga moslaştiriş  tendentsiyasi  natijasida odil sudlov jarayonida inson huquqlarini himoya qiliş darajasi yangi bosqiçga çiqqani xalqaro ekspertlar tomonidan eʼtirof etilmoqda.

Olib borilayotgan islohotlarni keng jamoatçilikkka yetkaziş va qonunçilikdkagi özgartirişlarni tuşuntiriş maqsadida Namangan şahar sudida fuqarolar bilan uçraşuv ötkazildi.

Tadbirda, Prezidentimiz tomonidan 2020 yil 24 iyul kuni “Sudlar faoliyatini yanada takomillaştiriş va odil sudlov samaradorligini oşirişga doir qöşimça çora-tadbirlar töğrisida”gi farmonga muvofiq, sud-huquq tizimida  2021 yil 1 yanvardan eʼtiboran uç yönalişdagi sudlar negizida yagona sud taşkil etilib, viloyat sudi raisi va har bir yönaliş böyiça örinbosar lavozimi, fuqarolik, jinoyat va iqtisodiy işlar böyiça hayʼatlar taşkil etilganligi,  ortiqça sud bosqiçlarini bekor qilinib «bir sud - bir instantsiya» tamoyili joriy etilganligi töxtalib, bunday tamoyil inson manfaatlari himoyasi xizmat qilişi taʼkidlandi.

Jinoyat işlari böyiça Namangan şahar sudi raisi B.Tavakkalov söz olib, sud qarorlarini qayta köriş instituti takomillaştirilişi munosabati bilan va 2021 yilda Senat tomonidan maqullangan Jinoyat va Jinoyat protsessual kodeksiga kiritilgan özgartirişlarni mazmun-mohiyatini fuqarolarga tuşuntirib berdi.

Tadbir davomida sudyalar tomonidan oçiq sud majlisi ötkazildi. Unda insonparvarlik tamoyili asosida sudlar tomonidan tayinlangan jazolarni ötaş  davrida belgilangan tartib-qoidalarga rioya qilgan, zimmalariga yuklatilgan vazifaga masʼuliyat bilan yondaşgan, tuzaliş yöliga qatʼiy ötgan 40 nafarga yaqin şaxslar muddatidan ilgari şartli ravişda jazodan ozod qilinib, ayrimlarining jazolari yengilroği bilan almaştirildi.

Jumladan, T.Jalolovaga 2018 yilda Jinoyat kodeksining 169-moddasi 3-qismida nazarda tutilgan jinoyatni sodir etganligi uçun jinoyat işlari böyiça Çust tuman sudining tomonidan har oylik iş haqining 20 foizini davlat foydasiga uşlab qolgan holda 3 yil muddatga axloq tuzatiş işlari jazosi tayinlangan. U jazo ötaş tartibini buzgani uçun tayinlagan jazo 2018 yilda sud tomonidan ozodlikdan mahrum etiş jazosiga almaştirilgan.

2019 yilda jazoni ijro etiş muassasi T.Jalolovaning jazo ötaş tartibini buzmaganligi, naʼmunali hulqi, muassasa içki tartib intiozomiga töliq rioya qilganligini inobatga  olib JIB Zangiota tuman sudiga uning ötalmay qolgan 1 yil 11 oy ozodlikdan maxrum qiliş jazosini Jinoyat kodeksining 74-moddasiga asosan har oylik daromadining 25 foizini davlat foydasiga uşlab qolgan holda axloq tuzatiş jazosiga almaştiriş töğrisida taqdimnoma kiritgan va uning jazosi almaştirilib, 2020 yilda Namangan şahar IIO Probatsiya bölimiga hisobga olingan.

Ammo, T.Jalolova işga kirib daromad topişda va jazoni ötaş uçun daromaddan davlat foydasiga tölov qilişda qiynaladi. Şundan söng Namangan şahar IIO probatsiya bölimiga qaramoğida farzandlari borligini, oilaviy şaroiti oğirligini maʼlum qilib, axloq tuzatiş jazosini boşqa yengilroq jazoga almaştirib berişni sörab murojaat qilgan.

Şundan söng Namangan şahar Probatsiya bölimi jinoyat işlari böyiça Namangan şahar sudiga Jinoyat kodeksinng 46-moddasiga asosan nazorat ostidagi T.Jalolovaning jazosini boşqa jazoga almaştiriş böyiça taqdimnoma kiritadi.

Jinoyat işlari böyiça Namangan şahar sudi tomonidan uşbu taqdimnoma körib çiqilib, T.Jalolovaning vajlarini inobatga olib, uning ötalmay qolgan 1 yilu 8 oy jazosini şu muddatga, jamiyatdan va oilasidan ajratmagan holda jozini ötaşni belgilab çeklov jazosiga almaştiradi.

Şuningdek, M.Suleymanov 2018 yilda Jinoyat kodeksining 184-moddasi 3-qismida, 189-moddasida, 190-moddasi 2-qismi “b” bandida va 209-moddasi 2-qismi “a” bandida nazarda tutilgan jinoyat sodir etganlikda ayblanib, uşbu kodeksning 57,59,61-moddalari tartibida 3 yilu 6 oy muddatga ozodlikdan mahrum etilgan va Davlat soliq idorasiga 113 million undiriş belgilangan.

U Jazoni tartibli va naʼmunali ötagani uçun 2019 ytlda jinoyat işlari böyiça Zangiota tuman sudi tomonidan Jinoyat kodeksining 74-moddasiga asosan ötalmay qolgan 2 yilu 7 oy ozodlikdan mahrum qiliş jazosi, huddi şu muddatga haylik daromadining 25 fozini davlat foydasiga uşlub qoliş şarti bilan ahloq tuzatiş jozosiga almaştirilgan va şu yili Namangan şahar IIO Probatsiya bölimiga hisobga olingan. M.Suleymanov axloq tuzatiş jazosini “Namangan kitob Olami” MÇJda ötagan.

U jozni ötaş vaqtida intizomiy javobgarlikka tortilmaganligi, tuzaliş yöliga töliq ötkaganligi, jamoat tartibini buzmaganligi va doimiy ötkazilgan tadbirlarda faol iştirok etaganligi uçun Namangan şahar IIO probatsiya bölimi tomonidan JIB Namangan şahar sudiga M.Sulaymonovni ötalmay qolgan 11 oy 15 kun axloq tuzatiş işlari jazosidan şartli ravişda ozod qiliş töğrisida taqdimnoma kiritgan.

Sudda M.Sulaymanov qilgan işidan öziga töğri xulosa çiqarib olgani va töğri yölga ötganligini taqidlab kelgusida Davlat soliq idorsiga yetkazilgan zararni işlab qoplab berişini aytdi.

Şundan söng işni körib çiqib M.Sulaymanovni şartli ravişda jazodan ozod qiliş töğrisida ajrim çiqardi.

Sud-huquq sohasida amalga bunday insonparvarlik tamoyili mamlakatimizda qonun ustuvorligini va ijtimoiy adolatni taʼminlaş bilan birga fuqarolar tinçligi va totuvligini taʼminlaşga qaratilgani bilan alohida ahamiyat kasb etadi.

Xulosa qilib aytganda, sohada olib borilayotgan keng qamrovli islohotlar tufayli fuqarolarning huquq va manfaatlari töla taʼminlanmoqda.

Namangan viloyat sudi jamoatçilik va OAV bilan aloqalar bölimi

×