Mahallalarda davra suhbatlari ötkazildi

Mahallalarda davra suhbatlari ötkazildi

  Namangan şahar  “ Çorsu”, “Madaniy” va “Damboğ”  mahalla fuqarolar yiğini binosida Namangan viloyat sudi fuqarolik işlari böyiça sudlov hayʼati raisi A.Safayev mazkur mahalladagi har bir notinç oilani yaraştiriş va xotin-qizlarga nisbatan oilaviy zöravonlik qiliş kabi salbiy holatlarni oldini oliş çoralari mavzusida davra suhbati ötkazildi.

A.Safayev öz maʼruzasida oxirgi vaqtlarda jamiyatimizda köplab ayollarni  oilaviy zöravonlikka uçraş holatlari kuzatilayotganligini taʼkidlab ötdi. Özbekiston Respublikasining 2019 yilda 2 sentyabrdagi “Xotin-qizlarni tazyiq va zöravonlikdan himoya qiliş töğrisida”gi qonunida  oilaviy zöravonlik deganda nafaqat jismoniy zöravonlikni, balki jinsiy, iqtisodiy ruhiy va maʼnaviy zöravonlik ham nazarda tutilgan.

         Özbekiston Respublikasi JKning 109, 105, 104-moddalarida qasddan badangan yengil, örtaça oğirlikdagi, oğir va öta oğir tan jarojatlri yetkazganlik uçun tegişli jazo çoralari belgilanganligini. JKning      103-moddasida esa şaxsni özini özi öldiriş darajasiga yetkaziş uçun ham qatʼiy jazo çoralari belgilanganligini, bunday harakatlar şaxsni qörqitiş, unga rahmsiz muomala qiliş yoki uning şaʼni va qadr-qimmatini muttasil ravişda kamsitiş natijasida sodir qilinmoqda.

         Namangan viloyatida oilaviy zöravonlikga uçragan xotin-qizlarning hisobi olib borilmoqda. Ularga huquqni muxofaza qiliş idoralari (IIB) tomonidan himoya orderlari berilib, moddiy, maʼnaviy va psixologik yordamlar körsatilmoqda.

Ayniqsa jamiyatimizda qonunsiz (şarʼiy) nikohlar asosida yaşayotgan xotin-qizlarga nisbatan oilaviy zöravonlik qiliş holatlari qöproq uçramoqda. Qonunsiz nikoh asosida turmuş qurgan xotin-qizlarning oiladagi huquqlari birmunça çeklangan holda böladi. Bunday xotin-qizlar farzandlariga tuğilganlik guvohnomalarini olişda, uy-joyga bölgan bölgan huquqlarini himoya qilişda, turmuş örtoğining mulkidan meros olişda muammolarga duç kelmoqdalar. Şu sababli xotin-qizlar turmuş qurişda nikohni qonuniy rasmiylaştirişlari lozim böladi.

Şu bilan birga er-xotinlarlarga nikoh şartnomasini tuzişlarini yuzasidan maslahatlar berildi. Nikohlanuvçi şaxslarning yoki er va xotinning nikohda bölgan davrida va (yoki) er va xotin nikohdan ajratilgan taqdirda ularning mulkiy huquq hamda majburiyatlarini belgilovçi kelişuvi nikoh şartnomasi deb hisoblanadi.

Mazkur şartnomani tuziş orqali er-xotin özining  mulkiy huquqlari himoyasini kafolatlaydi. Nikoh şartnomasining tuzilişi nikoh tugatilgandan keyin ham sobiq er-xotinlar örtasidagi mulkiy munosabatlarni tartibga solişda muhimdir.  Yaʼni, şartnomada mulkiy munosabatlarga oid qoidalarning batafsil aks ettirilişi keyinçalik yuzaga keladigan mulk bilan boğliq nizolar, kelişmovçiliklarni sudgaça, tinç yöl bilan hal etiş imkoniyatini yaratib, sudlaşib yurişning oldi olinadi.

Namangan viloyatida viloyat hokimi tomonidan tasdiqlangan sudlar, IIB, adliya boşqarmasi hamda mahalla va oilani qöllab-quvvatlaş boşqarmasi va boşqa manfaatdor taşkilotlar bilan hamkorlikda qabul qilingan “Viloyatda oila munosabatlarini mustahkamlaş va nikohdan ajratiş holatlarining oldini olişga qaratilgan çora-tadbirlarni amalga oşirişda tegişli davlat organlari va jamoat taşkilotlari hamkorligini yanada kuçaytirişga qaratilgan” qöşma qaror, viloyat sudi, viloyat Yoşlar işlari böyiça agentligi, mahalla va oilani qöllab-quvvatlaş boşqarmasi bilan özaro hamkorlik töğrisidagi memorandumlar oilalarni mustahkamlaş, xotin-qizlarning huquqlarini himoya qiliş, qonunsiz (şarʼiy) nikohlarni oldini oliş borasidagi işlarimizni samadorligini yanada oşirişga xizmat qilmoqda.

Asosiy qonunimiz  bölgan Konstitutsiyamizning 63-moddasida Oila  jamiyatning  asosiy  böğini ekanligi  hamda  jamiyat va davlat muhofazasida böliş huquqiga ega ekanligi alohida eʼtirof etilgan.

Namangan viloyati sudi aynan mana şu tamoyillarga asoslangan holda hamda Namangan viloyati, tuman va şahar hokimliklari barça huquqni muxofaza qiluvçi idoralar, mahalla va oilani qöllab-quvvatlaş bölimlari  va m.f.y faollarni bilan hamkorlikda iş yuritmoqda.

Oçiq muloqot çoğida fuqarolardan kelib tuşgan savollarga A.Safayev tomonidan batafsil javoblar berildi hamda “Ayollar daftari”ga kiritilgan xotin-qizlarga tegişli huquqiy yordamlar körsatildi.

Jumladan viloyat sudining aralaşuvi bilan fuqaro Madina Jöraboyevaga boquvçisining yöqotganligi munosabati bilan davlat tomonidan nafaqa tayinlanişida amaliy yordam körsatildi.

Sudya katta yordamçi                                                  O.Xalilov

×