Fuqarolarning saylov huquqlari kafolatlari

Fuqarolarning saylov huquqlari kafolatlari

Fuqarolarning öz xohiş-irodasini erkin bildiriş xuquqi Birlaşgan Millatlar Taşkiloti tomonidan yetmiş  yil ilgari qabul qilingan Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasida va mamlakatimiz Konstitutsiyasida mustahkamlab qöyilgan eng muhim huquqlaridan hisoblanadi.

            Namangan viloyat sudi fuqarolik işlari böyiça sudlov hayʼati tomonidan Viloyat bolalar kutubxonasi majlislar zalida taşkil etilgan oçiq muloqotda joriy yilning oktyabr oyida mamlakatimizda Prezidentlik saylovi bölib ötişi, saylovda fuqarolarimiz faol iştirok etişlari va öz saylov huquqlarini amalga oşirişlari mumkinligini taʼkidlandi.

            Yiğilişda, Namangan viloyat sudi fuqarolik işlari böyiça sudlov hayʼati raisi A.Safayev söz olib fuqarolar erkin saylov huquqining amalga oşirişi, erkin ifoda etiladigan xalq irodasi hokimiyat va har qanday hukumat qonuniyliginining asosi ekanligi va har bir şaxsning öz davlatini boşqarişda bevosita yoki öz vakillari orqali qatnaşiş huquqi borligi, fuqarolarning bevosita saylov jarayonida, özlari erkin saylaydigan vakillari orqali davlatni boşqarişda qatnaşiş huquqini amalga oşiriş uçun yaratilgan imkoniyatga qarab, u yoki bu davlat qay darajada demokratik tamoyillar asosida yaşayotganligiga baho berişlari mumkinligi haqida fikr bildirdi.

Şuningdek, yğilişda Özbekiston Respublikasining 2019 yil 25 iyun kuni tasdiqlangan Saylov kodeksida fuqarolarning saylov huquqini, öz xohiş-irodasini erkin ifodalaş, öz qonuniy manfaatlarini röyobga çiqariş va himoya qiliş huquqini taʼminlovçi huquqiy asos ekanligi tuşuntirildi.

Mamlakatimizda amalga oşirilayotgan demokratik islohotlar jarayonida saylovlarning ahamiyati nihoyatda muhim bölib, saylovlar natijasida mamlakat fuqarolarining davlat va jamiyat işlarini boşqarişdagi iştiroki taʼminlanadi, bu esa, xalq davlat hokimiyatining birdan-bir manbai ekanligini ifoda etadi.

Muloqotda saylov huquqlarining obʼektiv va subʼektiv tomonlariga ham töxtalib,  obʼektiv saylov huquqi, saylov huquqiy normalari tizimi, yaʼni asosiy printsiplar, tizimlar, tartiblar, jarayonlar va saylov taşkil qiliş tuşunilsa, subʼektiv saylov huquqi esa davlat tomonidan maʼlum bir şaxsning saylovda qatnaşişini taʼminlaş ekanligi taʼkidlandi.

Özbekiston Respublikasining 18 yoşga yetgan barça fuqarolari saylaş huquqiga egadir. Özbekiston Respublikasida saylov umumiy, teng, töğridan-töğri saylov huquqi asosida yaşirin ovoz beriş orqali ötkaziladi va saylovda iştirok etuvçi har bir fuqaro bir ovozga ega böladi va sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqarolar, şuningdek sud hukmi bilan ozodlikdan mahrum etiş joylarida saqlanayotgan şaxslar saylanişi mumkin emas, sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqarolar, şuningdek oğir va öta oğir jinoyatlar sodir etganligi uçun sudning hukmi bilan ozodlikdan mahrum etiş joylarida saqlanayotgan şaxslar saylovda iştirok etmasligi ham tuşuntirildi.

Oçiq muloqot çoğida iştirokçilardan kelib tuşgan savollarga A.Safayev batafsil javoblar berdi.

Olimbek Xalilov
Cudya katta yordamçisi

×