ЕИ Россиядан рекорд ҳажмда газ импорт қилди

Европа Иттифоқи мамлакатлари жорий йилнинг биринчи ярмида Россиянинг Ямал СТГ лойиҳасидан рекорд ҳажмда суюлтирилган табиий газ импорт қилди. Бу ҳақда ЕИ маълумотларида қайд этилди.

Европа Иттифоқи апрель ойидан бошлаб қисқа муддатли шартномалар бўйича Россия суюлтирилган газ импортини тақиқлаган. Бироқ узоқ муддатли шартномалар асосидаги импорт 2027 йил 1 январгача давом этиши мумкин.

Kpler товар бозори таҳлил компанияси маълумотларига кўра, январь–июнь ойларида ЕИ мамлакатлари Ямалдан 9,97 миллион тонна суюлтирилган газ ташилган 136 та юкни қабул қилган. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 16 фоизга кўпдир.

Россиянинг ғарбий Арктикасида жойлашган Ямал СТГ лойиҳаси Россиянинг хусусий “Novatek” (NVTK.MM) компанияси назоратида. Лойиҳада Хитойнинг CNPC ҳамда Франциянинг “TotalEnergies” компаниялари ҳам улушга эга.

Urgewald экологик ташкилоти таҳлилига кўра, январь–июнь ойларида Ямалдан юборилган газнинг 97 фоиздан ортиғи Европа Иттифоқи портларига етказилган. Ташкилот бу ҳолатни Европа Россиянинг СТГ (суюлтирилган газ) соҳасини қўллаб-қувватлашда давом этаётганининг исботи сифатида баҳолаган, гарчи ЕИ Украинага Россияга қарши урушда ёрдам бериб келаётган бўлса ҳам.

“Европа Россиянинг стратегик жиҳатдан энг муҳим СТГ лойиҳаларидан бири ишлаб чиқарган маҳсулотнинг деярли барчасини қабул қилмоқда”, дейилган ташкилот баёнотида.

Urgewald ҳисоб-китобларига кўра, январь–июнь ойларида ЕИнинг Ямалдан харид қилган суюлтирилган газнинг қиймати тахминан 5,96 миллиард еврони ташкил этган. Асосий етказиб бериш йўналишлари Франция, Бельгия ва Испания бўлган.

Россиянинг Украинага қарши 2022 йилда бошлаган кенг кўламли босқинидан кейин Европа Иттифоқи Москва урушни молиялаштиришига тўсқинлик қилиш мақсадида Россия газини импорт қилишни босқичма-босқич тақиқлашга келишиб олган. Бу жараён компанияларга муқобил таъминот манбаларини топиш учун вақт бериш мақсадида босқичма-босқич амалга оширилмоқда.

Россия қувур газини импорт қилишни тўлиқ тўхтатишнинг якуний муддати 2027 йил сентябрь ойи этиб белгиланган.

Ямалдан етказиб бериш ҳажмининг ошиши Европа бу йил Россия гази импортини умумий ҳисобда ҳам кўпайтирганини кўрсатади. Европа Иттифоқининг Энергетик регуляторлар ҳамкорлиги агентлиги маълумотларига кўра, 2026 йил январь–май ойларида Россия қувур гази импорти йиллик ҳисобда 7 фоизга, Россия СТГ импорти эса 11 фоизга ошган.

Агентлик бунга компаниялар тақиқ кучга киришидан олдин етказиб беришни тезлаштиргани, шунингдек, Европа Иттифоқи 2025 йилда Россия СТГсини учинчи давлатларга қайта юклаб жўнатишни тақиқлагани сабабли кўпроқ ҳажм Европа ҳудудида қолганини асосий омиллар сифатида кўрсатган.